سید رسول ابطحی

دکتری: دانشجوی دکتری تاریخ محلی دانشگاه اصفهان
کارشناسی ارشد: تاریخ ایران باستان، دانشگاه تهران
کارشناسی: زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

آلمانی ها در اصفهان

آلمانی ها در اصفهان نوشتار زیر بررسی کوتاهی از حضور آلمانی ها در اصفهان در دوران جنگ جهانی اول است.
جنگ جهانی اول در جولای 1914م، بین دول محور (آلمان، عثمانی و اتریش- مجارستان) و دول متفق (بریتانیا، روسیه و فرانسه) شروع شد و تا نوامبر 1918م به طول انجامید. با شروع جنگ، دولت ایران اعلام بی طرفی کرد، اما با توجه به ضعف دولت مرکزی، بی ثباتی و کوتاه بودن عمر کابینه ها، ایران عرصۀ مداخلات، کشمکش و نبرد نیروهای خارجی درگیر در جنگ قرار گرفت. عثمانی ها و آلمانی ها با شعار اتحاد اسلام و با استفاده از نفرت ایرانیان از دخالت های گستردۀ استعماری روس و انگلیس در ایران، سعی داشتند که دولت و مردم ایران را به جنگ با دول متفق وادار نمایند. 
  با توجه به اهمیت هندوستان برای انگلستان، طرح مشترک آلمان و عثمانی در ابتدا این بود که با فرستادن هیأتی از راه ایران، امیر افغانستان را به جنگ با انگلیسی ها در هندوستان تشویق کنند و به منافع آن کشور در هندوستان آسیب بزنند. برای سهولت در انجام چنین نقشه ای، عوامل آلمانی در شهرهای مختلف ایران فعال شدند که یکی از این شهرها اصفهان بود. اصفهان به علت قرار گرفتن بر سر راه های اصلی تجاری ایران و داشتن حداکثر فاصله با مناطق نفوذ روسیه و انگلستان در شمال و جنوب کشور به عنوان مرکز فعالیت های آلمانی ها برای هدایت عملیات آنها در سراسر کشور انتخاب شد و مأموران گوناگون آلمانی وارد شهر شدند. یکی از این مأموران، زایلر (Seiler) بود که تنها در طی چند ماه اقامت در اصفهان، موفق شد تا اقدامات زیادی را در راستای ضربه زدن به منافع روس و انگلیس در اصفهان انجام دهد. وی توانست حمایت گروه های مختلف اجتماعی شهر و توابع آن اعم از روحانیون، نیروهای نظامی، بعضی از سران و منتفذان قوم بختیاری، حتی راهزنان مانند نایب حسین کاشی و دیگر گروه ها را به دست آورد. زایلر همچنین اسرای جنگی دول محور را که از زندان های روسها در تهران گریخته بودند، در اصفهان سازماندهی کرد و با جلب محافظان کنسول خانه های روس و انگلیس به مقابله با متفقین و طرفدارن آنها در شهر پرداخت به طوری که کنسول روسیه در اصفهان را ترور کردند و کنسول انگلیس را هم می خواستند بکشند که موفق نشدند و فقط سرباز هندی همراه او مقتول گردید. بر اثر همین فعالیت ها، پس از مدتی روسها و انگلیسی ها مجبور به ترک اصفهان شدند و آلمانی ها و نیروهای داخلی طرفدار آنها، اموال روس و انگلیس در شهر از جمله اموال بانک شاهنشاهی را مصادره نمودند. 
 البته این موفقیت ها در دشمنی با عوامل متفقین در اصفهان بدون پشتیبانی اقشار مختلف اجتماعی شهر که به کمک های مالی و نظامی آلمانی ها امیدوار بودند، امکان پذیر نبود. اما در مجموع حضور آلمانی ها در اصفهان که در حدود چهارده ماه به طول انجامید و با پیشروی نیروهای روسی به سمت اصفهان و اشغال این شهر توسط آنها، مجبور به ترک شهر شدند، باعث گردید که نه تنها آرزوهای دلسوزان ایرانی برای رهایی ایران از حضور و دخالت استعماری روس و انگلیس متحقق نشود، بلکه تعداد و نقش نیروها و عوامل این دو قدرت در کشور بیشتر شود و از درگیری های آنها با مخالفین خویش و حضور آنها در نقاط مختلف کشور از جمله اصفهان، آسیب های زیادی به ایران وارد شود.  
+ شنبه ۱ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۰۷:۴۷
نظر شما
نام:
ایمیل : * نمایش داده نمی‌شود
نظر شما: