سید رسول ابطحی

دکتری: دانشجوی دکتری تاریخ محلی دانشگاه اصفهان
کارشناسی ارشد: تاریخ ایران باستان، دانشگاه تهران
کارشناسی: زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

میراث فرهنگی

میراث فرهنگی روزنوشت ذیل متن مصاحبه ی اینجانب با یکی از سایت های خبری درباره ی میراث فرهنگی می باشد.
     - لطفاَ بفرمایید که میراث تاریخی و فرهنگی به چه معنا است ؟
   میراث فرهنگی (Cultural Heritage) اصطلاحی است برای شیوه های زندگانی مردم گذشته که در طول تاریخ و نسل های گذشته برای نسل حاضر به جا مانده است. از این تعریف سه نکته برمی آید: 1- میراث فرهنگی فقط شامل آثار ملموس مانند بناها، آثار هنری، کتاب ها، اسناد، اشیاء عتیقه و امثالهم نمی شود، بلکه آثار به ظاهر ناملموس مانند آداب و رسوم و سنت ها، زبان، فولکلور (ادبیات عامیانه)، علوم و فنون قدیمی، نحوه ی پوشش و مانند آن را هم شامل می گردد. هرچند امروزه حتی محیط زیست طبیعی مردم یک منطقه هم مانند جنگل ها، سواحل، بیابان ها و کلیه ی مناظر طبیعی، جزو میراث فرهنگی آن محل محسوب می شوند. 2- میراث فرهنگی فقط شامل آثار فرهنگی مثبت و قابل افتخار نمی باشد، بلکه آثار فرهنگی منفی را هم به ویژه درحیطه ی آثار ناملموس دربرمی گیرد. 3- با توجه به نکته ی دوم، هرچند میراث فرهنگی باید حفظ و نگهداری شوند، اما این به معنای ترویج بیخردانه و تقلید کورکورانه از آنها نیست. اصطلاح میراث فرهنگی و لزوم حفظ آن برخلاف غنی بودن کشور ما در داشتن چنین آثاری مانند بیشتر محصولات امروزی، پدیده ای مدرن و وارداتی است. متاسفانه درطول تاریخ طولانی کشورمان، پدیده ای درجهت خلاف حفظ میراث فرهنگی یعنی تخریب آثار پیشینیان چه به شکل عمدی و چه به شکل بی توجهی به آنها رایج بوده است، امری که از دوران باستان که ساسانیان تعمداَ آثار به جامانده از اشکانیان را نابود کردند، وجود داشته و تا بعد از اسلام که منصور، خلیفه ی عباسی، برای ساختن کاخ خویش در بغداد از سنگ های طاق کسری استفاده نمود تا تخریب بناهای صفوی اصفهان توسط ظل السلطان، حاکم اصفهان و پسر ناصرالدین شاه، و تا زمان حال یعنی تخریب دروازه های قاجاری شهر تهران به وسیله ی رضاشاه و ... ادامه یافته است. و امید این است که با آشنایی هرچه بیشتر مردم ایران با لزوم حفظ آثار فرهنگی، با گذشته ی تاریخی خویش آشتی نماییم و داوری درباره ی پدران خود را به جای نابودی آثار آنها، با حفظ آثارشان و بحث و بررسی بر سر خدمت و خیانت شان در کتاب ها، مجلات و مجامع علمی پی گیری نماییم. 

      - حفظ آثار تاریخی چه فایده ایی برای نسل جوان دارد؟
  اولاَ اگر این اصل را بپذیریم که انسان خردمند از تجارب دیگران عبرت می گیرد و تلاش می کند تا برای موفقیت در زندگی خویش از خطاهای دیگران پرهیز کند و دنباله رو عوامل موفقیت آفرین در زندگی باشد، فهم تاریخ و نحوه ی زندگی گذشتگان آیینه ای تودرتو از تجارب گوناگون است که حفظ آثار فرهنگی که نمایانگر مجموعه ای از آزمون و خطاهای آبا و اجدادمان است، می تواند ما را در فهم این گذشته به منظور تحلیل رفتار کنونی خویش و تنظیم بهینه ی زندگانی خود برای حال حاضر و نسل های آینده یاری نماید. به ویژه آنکه این حق نسل های آینده است که با در اخیتارداشتن میراث گذشتگان خویش، تحلیل و برداشت خود را از تاریخ کشورشان داشته باشند. 
  ثانیاَ از آنجا که هم اکنون در عرصه ی بین المللی دستاوردی تکنولوژیک برای رقابت با کشورهای توسعه یافته ی دنیا نداریم، توجه به حفظ و نگهداری میراث فرهنگی کشورمان می تواند گامی باشد درجلوگیری از خودباختگی فرهنگی و احساس بی ریشگی فرهنگی در برابر فرهنگ غرب. به همین شکل در سطح محلی، حفظ آثار فرهنگی برای ایجاد اتکای به نفس در خودآگاه جمعی مردم آن محل بسیار مفید است. از طرف دیگر از آنجا که افراد در شهر و محل اسکان خویش احساسی نزدیک و ملموس با آثار تاریخی موجود در اطراف محیط زندگی خود می توانند داشته باشند، توجه به این آثار و حفظ آنها می تواند وسیله ای برای ایجاد انگیزه در افراد برای توجه به تاریخ ملی خویش از طریق این آثار محلی باشد. البته دراین راستا باید مراقب باشیم که به خودبزرگ بینی کاذب و مشکلات شیزوفرنیک فرهنگی مبتلا نشویم.
  ثالثاَ: نگاهی به تجارب کشورهای دیگر از جمله کشور ترکیه، نشان دهنده ی اهمیت حفظ میراث فرهنگی برای جلب توریست به کشور از نظر درآمد فراوان اقتصادی می باشد ، درآمدی که نه تنها جبران کننده ی هزینه های حفظ و نگهداری آثار فرهنگی در مناطق مختلف کشور است، بلکه نقش مهمی در ایجاد اشتغال در هر منطقه و کاهش اتکای کشورمان بر درآمدهای نفتی خواهد داشت.
  
        - بازدید از موزه ها و مکان های قدیمی چه فوایدی برای خانواده ها دارد؟

   بازدید از موزه ها و مکان های تاریخی توسط خانواده ها و مردم می تواند نقطه ی شروع چیزی باشد که به "چرخه ی میراث" (Heritage Cycle) معروف است. گام اول این چرخه، آشنایی با میراث فرهنگی از طریق بازدید از موزها و آثار تاریخی می باشد و امید این است که مردم با آشنایی با این میراث پی به ارزشمند بودن آنها ببرند و در نتیجه برای حفظ و نگهداری آنها تمایل پیدا کنند، تمایلی که می تواند منجر به حساس شدن مردم بر سر تخریب آثار فرهنگی شود به شکلی که حفظ میراث فرهنگی چه درسطح ملی و چه درسطح محلی به یک خواست عمومی تبدیل شود و در نتیجه تلاش برای فهم بهتر این آثار از طرق گوناگون مانند مطالعه، بررسی و بازدید از مکان های تاریخی و موزه ها بیشترگردد و این یعنی بازگشت به همان نقطه ی شروع و ادامه ی مداوم این چرخه.
   
     - توجه به حفظ میراث فرهنگی از جهت محلی چه فوایدی دارد؟

   گذشته از اشاراتی که به فواید آن در سطح محلی تاکنون نمودم به طور مشخص حفظ میراث فرهنگی در هر منطقه و محل می تواند به شناخت نقش آن محل در طول تاریخ و استعدادهای تاریخی آن مانند نقش و جایگاه افراد و خاندان های محلی و موقعیت طبیعی آن محل و ... در رابطه با کل کمک نماید و مثلاَ سازمان ها و تشکل های فرهنگی و مطالعاتی هر منطقه را برای ردیابی ریشه های تاریخی معضلات و مشکلات اجتماعی روز در راستای رفع آنها یاری نماید.
+ آدینه ۳۰ مهر ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۵۶
نظر شما
نام:
ایمیل : * نمایش داده نمی‌شود
نظر شما: